środa, 18 listopada 20268°C Częściowe zachmurzenie
Biznes27 sierpnia 2026

Historia krakowskich parków – od Plant po Las Wolski

Planty – zielony pierścień wokół Starego Miasta

Początki krakowskich parków sięgają początku XIX wieku, kiedy to po likwidacji średniowiecznych murów obronnych postanowiono zagospodarować teren po fortyfikacjach. W 1822 roku z inicjatywy Floriana Straszewskiego powstał projekt założenia parku wokół Starego Miasta. Planty, bo o nich mowa, realizowano etapami do lat 30. XIX wieku pod kierunkiem m.in. Karola Kremera. Założenie oparto na swobodnym, romantycznym stylu krajobrazowym, z wijącymi się alejkami, stawami i egzotycznymi gatunkami drzew. Na przestrzeni dziesięcioleci Planty ewoluowały – dodano fontanny, mostki, a także pomniki, m.in. Grunwaldzki czy Lilla Weneda. Dziś Planty to nie tylko najstarszy park miejski, ale także żywy pomnik historii, który łączy wszystkie części Starego Miasta i stanowi ulubione miejsce spacerów krakowian oraz turystów.

Parki XIX i XX wieku – rozwój terenów rekreacyjnych

Wraz z rozwojem miasta w XIX wieku zaczęły powstawać kolejne parki, które odpowiadały na potrzeby odpoczynku i rekreacji rosnącej populacji. Do najbardziej znaczących należą:

  • Park Krakowski – otwarty w 1887 roku na terenie dawnej osady Krowodrza, zaprojektowany przez Stanisława Kronenberga. Szybko stał się centrum życia towarzyskiego, z pawilonami, restauracją i placem do gry w kręgle.
  • Park Jordana – założony w 1889 roku przez dra Henryka Jordana jako pierwszy w Europie park sportowo-wypoczynkowy dla dzieci i młodzieży. Zawierał boiska, ścieżki zdrowia oraz 44 popiersia zasłużonych Polaków.
  • Park Bednarskiego – urządzony w 1896 roku na zboczach Krzemionek, z inicjatywy dr. Józefa Bednarskiego. Wyróżnia się malowniczym położeniem, stawami i rzadkimi okazami drzew.
  • Park im. Wisławy Szymborskiej (dawniej Park Deciusza) – pochodzący z przełomu XIX i XX wieku, z reprezentacyjnym pałacem i aleją kasztanową, obecnie odnowiony i oddany mieszkańcom.
  • Park Lotników Polskich – stworzony po II wojnie światowej na dawnym lotnisku Rakowice-Czyżyny, obecnie jeden z największych parków w Krakowie, z charakterystycznym Kopcem Niepodległości i promenadą.

W XX wieku pojawiły się również mniejsze skwery i założenia, takie jak Park im. L. Staffa, Park Krowoderski czy Ogród Botaniczny Uniwersytetu Jagiellońskiego, który choć pełni funkcję naukową, jest też otwarty dla zwiedzających.

Las Wolski – naturalne płuca Krakowa

Na zachodnich krańcach miasta rozciąga się Las Wolski – największy kompleks leśny w granicach Krakowa, który od ponad stu lat służy jako park krajobrazowy i rezerwat przyrody. Jego historia sięga 1911 roku, kiedy to Rada Miasta przejęła tereny dawnego majątku w Wolskim i przeznaczyła je na las komunalny. W okresie międzywojennym wytyczono ścieżki spacerowe oraz zbudowano schronisko młodzieżowe (Obóz Przysposobienia Wojskowego). W 1929 roku otwarto Miejski Ogród Zoologiczny, który stał się jedną z głównych atrakcji lasu. Po II wojnie światowej Las Wolski objęto częściową ochroną, a w latach 70. ustanowiono w nim rezerwaty przyrody, m.in. „Skołczanka” oraz „Bielańskie Skałki”. Dziś las zajmuje około 350 hektarów, oferuje liczne szlaki piesze i rowerowe, punkty widokowe (np. Wzgórze św. Benedykta) oraz możliwość obcowania z przyrodą bez opuszczania miasta.

Od Plant, które otaczają średniowieczne serce Krakowa, po Las Wolski dający wytchnienie od miejskiego zgiełku – każdy z tych parków ma własną, niepowtarzalną historię. Razem tworzą sieć zielonych przestrzeni, które przez wieki kształtowały krajobraz i tożsamość Krakowa.

Udostępnij:

Czytaj dalej

Sport

Poradnik – jak zapisać dziecko do żłobka lub przedszkola w Krakowie

Krok po kroku: rekrutacja do krakowskich żłobków Zapisanie dziecka do żłobka w Krakowie to proces, który dla wielu rodziców zaczyna się jeszcze przed pierwszymi urodzinami malucha. Rekrutacja do miejskich żłobków prowadzona jest centralnie za pośrednictwem elektronicznego systemu

Biznes

Cmentarz Rakowicki – spacer śladami znanych krakowian

Historia i architektura nekropolii Cmentarz Rakowicki, założony w 1803 roku na gruntach wsi Prądnik Czerwony, to jedna z najważniejszych i najstarszych nekropolii Krakowa. Jego powstanie wiązało się z koniecznością przeniesienia pochówków z likwidowanych cmentarzy przykościelnych

Kultura

Trasy rowerowe nad Wisłą – od Wawelu do Tyńca

Dlaczego warto wybrać trasę Wawel–Tyniec? Trasa rowerowa wzdłuż Wisły z centrum Krakowa do malowniczego Tyńca to jeden z najchętniej wybieranych szlaków przez mieszkańców i turystów. Liczy około 12 kilometrów w jedną stronę, co pozwala na spokojną, kilkugodzinną wycieczkę z powro

Sport

Historia Dzielnicy Wesoła – od szpitala do centrum kreatywnego

Dzielnica Wesoła, położona w ścisłym centrum Krakowa, przechodzi obecnie jedną z najciekawszych transformacji przestrzennych w mieście. Niegdyś kojarzona gł

Kultura

Gdzie na pierogi w Krakowie? Mieszkańcy polecają te knajpy

Klasyka gatunku – kultowe adresy na pierogi ręcznie lepione Kraków bez pierogów byłby jak Wawel bez smoka – po prostu niepełny. Mieszkańcy od lat mają swoje sprawdzone miejsca, do których wracają z rodziną i przyjaciółmi. Na czele rankingu niezmiennie stoi Pierogarnia Krakowianka

Sport

Poradnik – jak założyć własną działalność w Krakowie krok po kroku

1. Wybór formy prawnej i pomysłu na biznes Zanim rozpoczniesz formalności, zastanów się, w jakiej formie chcesz działać. W Krakowie najczęściej wybieraną opcją jest jednoosobowa działalność gospodarcza (JDG) – jest najprostsza do założenia i najmniej kosztowna. Jeśli planujesz ws