1. Kamienica przy ul. Krupniczej 22 – dom pełen cytatów
To bez wątpienia najważniejszy adres w biografii poetki. Wisława Szymborska zamieszkała w tym miejscu w 1953 roku i pozostała tu aż do śmierci w 2012 roku. Trzypokojowe mieszkanie na drugim piętrze, w którym z czasem zrobiło się ciasno od książek, bibelotów i pamiątek, stało się jej azylem twórczym. To tutaj powstały wiersze z tomów „Wszelki wypadek”, „Wielka liczba” czy „Koniec i początek”.
Obecnie w lokalu mieści się Muzeum Wisławy Szymborskiej – oddział Muzeum Krakowa. Ekspozycja zachowuje autentyczny wystrój mieszkania: biurko, na którym leżały stosy korespondencji, regały z książkami oraz słynne „szpargały”, czyli wycinki i drobiazgi, które Szymborska kolekcjonowała. Na fasadzie kamienicy umieszczono tablicę pamiątkową, a przed wejściem – ławkę z brązowym kotem (nawiązanie do miłości poetki do tych zwierząt). Spacerując Krupniczą, warto zatrzymać się przy tym budynku i spojrzeć w okno, z którego poetka przez lata obserwowała przechodniów.
2. Kawiarnie, redakcje i place – codzienne ścieżki noblistki
- Kawiarnia „Prowincjonalna” (Rynek Główny 13/14) – ulubione miejsce spotkań Szymborskiej z przyjaciółmi. Choć lokal zmieniał nazwy i właścicieli, przez dekady poetka przychodziła tu na poranną kawę i długie rozmowy o literaturze. Dziś w tym miejscu działa restauracja, ale pamięć o bywalczyni wisi w powietrzu.
- Redakcja „Przekroju” przy ul. Wielopole 12 – Szymborska przez 20 lat (1953–1973) pracowała w tym tygodniku, prowadząc dział poezji i odpowiadając na listy czytelników. To tutaj rozwinęła swoje słynne poczucie humoru i zamiłowanie do nonsensów, publikując w „Przekroju” cykl „Lektury nadobowiązkowe”.
- Plac Wolnica na Kazimierzu – przy tym placu, w dawnym Pałacu Kmitów, znajdowała się siedziba „Życia Literackiego”, z którym poetka była związana w latach 60. i 70. XX wieku. Często opuszczała redakcję, by przysiąść w pobliskich kawiarniach i obserwować tętniący życiem plac.
- Dzielnica Podgórze i ul. Kościuszki – choć mniej znane, to w bramie przy ul. Kościuszki (róg z Krakusa) przez krótki okres mieściła się redakcja „Dziennika Polskiego”, gdzie Szymborska zadebiutowała jako felietonistka w 1951 roku.
Każde z tych miejsc odgrywało istotną rolę w jej warsztacie i życiu towarzyskim. Poetka nie lubiła monumentalnych sal – wolała kameralne zakątki, gdzie mogła pisać na serwetkach lub prowadzić żartobliwe dysputy. Wiele wierszy narodziło się właśnie w tych krakowskich wnętrzach.
3. Cmentarz Rakowicki, Planty i inne trwałe ślady
Ostatnią ziemską podróż Szymborska odbyła na Cmentarz Rakowicki (kwatera LXVIII, rząd 15, grób 27). Jej nagrobek, skromny granitowy prostopadłościan, zdobią wygrawerowane fragmenty wiersza „Nic dwa razy” – cytat wybrany przez samą poetkę. Co roku w rocznicę śmierci (1 lutego) pod mogiłą gromadzą się wielbiciele, by zapalić znicze i zostawić ulubione kwiaty Szymborskiej – tulipany. Miejsce to stało się swoistym celem literackiej pielgrzymki.
Na Plantach, tuż przy ul. Basztowej, w 2015 roku odsłonięto Ławeczkę Wisławy Szymborskiej – wykonaną z brązu, przy której stoi kot i na której można usiąść obok poetki. Jest to jeden z najchętniej fotografowanych pomników w Krakowie. Kolejne upamiętnienie znajduje się na fasadzie Pałacu Sztuki przy pl. Szczepańskim – w 2011 roku odsłonięto tam tablicę upamiętniającą przyznanie jej Nagrody Nobla w 1996 roku.
Warto też wspomnieć o Księgarni „Słynna” przy ul. Floriańskiej 54, gdzie Szymborska często bywała na promocjach i spotkaniach autorskich, oraz o Bibliotece Jagiellońskiej, która przechowuje jej rękopisy i archiwum. Każde z tych miejsc składa się na krakowski pejzaż życia poetki – noblistki, która stolicę Małopolski uczyniła swoją małą ojczyzną.